θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα

θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα
θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα

NOT IN THIS "NEW GREECE" - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"

NOT IN THIS "NEW GREECE"  - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"
NOT IN THIS "NEW GREECE" - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"

Wednesday, January 06, 2010

Ο Μαραθών και το Αρχαιολογικό Μουσείο


Έκδοση του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση και της Γιούρομπανκ
Αγγελιοφόρος Κυριακή 13.12.2009
Οι αναγνώστες της έκδοσης γίνονται μάρτυρες όσων συνέβησαν στην παραλία του Σχοινιά τη 16η ημέρα του μηνός Βοηδρομιώνος
ΓΙΩΤΑ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΥ
Η πεδιάδα με τα μάραθα έμεινε αγέραστη στις μνήμες. Πάνω της χτίστηκε χο μεγαλείο της Αθήνας. Το -490 έγινε το πεδίο μιας από τις πιο ξακουστές μάχες Ανατολής και Δύσης, πλήγμα σημαντικό στην περ­σική αλαζονεία... Και είναι 2.500 χρόνια μετά την ιστορική μάχη του Μαραθώνα -θα συμπληρωθούν το 2010- που πολλά από τα μυστικά του αποκαλύπτονται στην έκδοση του Κοινωφελούς Ιδρύματος Λάτση και και της Γιούρομπανκ, με τίτλο «Ο Μαραθών και το Αρχαιολογικό Μουσείο», την οποία υπογρά­φει ο αρχαιολόγος Γεώργιος Σταϊνχάουερ (με φωτογραφίες του έμπειρου Σωκράτη Μαυρομμάτη).
Ο πολυτελής τόμος «Ο Μαραθών και το Αρχαιολογικό Μουσείο», ο 10ος της σειράς «Ο Κύκλος των Μουσείων», διαφέρει από τους άλλους, όπως αναφέρει η Μαριάννα Λάτση στο κείμενα, της στην έκδοση: «Και αυτό, διότι σημείο αναφοράς της έκδοσης δεν είναι η αρχαία τέχνη ως δημιούργημα του ανθρώπου, αλλά ο ίδιος ο άνθρωπος και η μοναδική ικανότητα του να συνθέτει την ιστορία μέσα από τα πιο απρόβλεπτα και ευφάνταστα σενάρια. Ο άνισος αγώνας των Αθηναίων και Πλαταιέων μαχητών απέναντι στον προφανή νικητή, τους Πέρσες, ξεπέρασε τα στενά όρια μιας τακτικής νίκης στη μακρόχρονη σύγκρουση δύο μεγάλων λαών και δύο κοσμοαντιλήψεων και κατηγοριο­ποιήθηκε στην ιστορική συνείδηση μας ως ένας άθλος. Είναι ένα από τα κορυφαία δι­δάγματα ολικής ανατροπής στην παγκόσμια Ιστορία, μια νίκη έξω από το μέτρο του εφι­κτού και ένα απο τα ζωντανότερα, ανά τους αιώνες, παραδείγματα επικράτησης του ιδα­νικού της ελευθερίας ενάντια στην ισχύ των όπλων και της λογικής. Οι μαραθωνομάχοι, που αποτελούν διαχρονικά σύμβολα ρώμης και ήθους, σφυρηλάτησαν τη συνείδηση του Αθηναίου πολίτη και σηματοδότησαν τη χαραυγή μιας νέας εποχής για την αρχαία Αθήνα και την ανθρωπότητα. Η γαλήνια κοι­λάδα του Μαραθώνα ευτύχησε να ταυτιστεί τόσο πολύ με την Ιστορία, που η γοητευτική απλότητα των εκθεμάτων του Μουσείου -αντιπροσωπευτική της καθημερινής ζωής εκείνης της εποχής- ενισχύει τις μυθικές διαστάσεις της μάχης, αναδεικνύοντας την υπέρβαση του ανθρώπου και το εξωπραγ­ματικό του επιτεύγματος που συντελέστηκε πριν από 2.500 χρόνια»-
Στους μαγικούς τόπους της μνήμης»


Ο Γεώργιος Σταϊνχάουερ στο δικό του εισαγωγικό κείμενο υπογραμμίζει: «Υπάρ­χουν τόποι - καταφύγια στην ομορφιά της φύσης ή στην περιπέτεια της Ιστορίας και άλλοι που σηματοδοτούν την επιστροφή στην ουσία των πραγμάτων. Όπως υπάρ­χουν βιβλία που βοηθούν στο πέρασμα του χρόνου και στη λήθη του εαυτού μας και άλλα, που σαν να μας σπρώχνουν στην ανάκτηση του χαμένου χρόνου και του ξεχασμένου, βαθύτερου "είναι" μας. Σ' αυτούς τους μαγικούς τόπους της μνήμης ανήκει ο Μαραθώνας, γι' αυτούς μιλά το βιβλίο που έχετε μπροστά σας. Φιλοδοξία του είναι να δει το μικρό αυτό μουσείο, στην άκρη της Αττικής, να μεταμορφώνεται σε μια μεγάλη πύλη στο δρόμο από ένα μεγάλο παρελθόν σ' ενα φωτεινό μέλλον». Στην έκδοση πα­ρουσιάζεται η ιστορική συνέχεια που έχου­με στην περιοχή -από τα νεολιθικά χρόνια και τους πρώτους πρωτοελλαδικούς οικι­σμούς έως τη μυκηναϊκή κορύφωση της προϊστορικής Αττικής και τη γέννηση της ισόνομης αθηναϊκής πολιτείας και φυσικά τα εκθέματα του Μουσείου.
Οι αναγνώστες της έκδοσης γίνονται μάρτυρες όσων συνέβησαν στην παραλία του Σχινιά τη 16η ημέρα του μηνός Βοηδρομιώνος (15 Σεπτεμβρίου -15 Οκτωβρί­ου) και αφορούν από την προετοιμασία και την παράταξη των δυνάμεων μέχρι τον ίδιο τον αγώνα, την επόμενη μέρα και την ταφή των 192 νεκρών Αθηναίων μαραθω­νομάχων. Η σύγκρουση έγινε σε κάποιο σημείο του κάμπου, ανάμεσα στη Βαλαρία, τον Βρανά και το Πλάσι, νότια του Χάραδρου, εκεί όπου βρίσκεται ο Σωρός. Ο τέως έφορος αρχαιοτήτων της περιοχής, Γεώρ­γιος Σταϊνχάουερ, επικαλείται πληροφορί­ες όσων βίωσαν τη μάχη (π.χ. Αισχύλος) και όσων ύμνησαν τους μαραθωνομάχους (Ηρόδοτος, Σιμωνίδης και Αριστοφάνης), αλλά και όσα ιστορεί 550 χρόνια μετά ο Παυσανίας. Οι Αθηναίοι ήταν 9.000 και μαζί με τους Πλαταιείς 10.000 οπλίτες. Οι Πέρσες πρέπει να παρατάχθηκαν στη θέση ίου σημερινού κωπηλατοδρομίου, όσο για τον αριθμό τους, «12.000 -15.000 και 200 ιππείς», όπως υποθέτει ο κ. Σταϊνχάουερ. 0 ίδιος αναφέρει ότι «ύστερα από μια εβδομάδα αναμονής, οι δύο παρατάσεις στέκονταν, επιτέλους, αντιμέτωπες. Στα οκτώ στάδια (περίπου 1.500 μ.) που, όπως λέει ο Ηρόδοτος, τους χώριζαν, μόλις θα διακρίνονταν για τους Έλληνες οι λεπτο­μέρειες της πυκνής βαρβαρικής γραμμής που έκλεινε τον ορίζοντα. Έγιναν οι θυσίες - τα σφάγια - και βγήκαν ευνοϊκές. Το σύνθημα το έδωσε ο Μιλτιάδης απλώνοντας το χέρι. Τρομακτική πρέπει να ήταν η φάλαγ­γα, καθώς ξεκίνησε με τον στριγκό ήχο της φλογέρας. Μια καταιγίδα, θαρρείς, που πλησιάζει αργά για να ξεσπάσει στα τελευταία 150 - 200 μέτρα, όσο το βεληνε­κές των εχθρικών πλοίων, σε ένα χείμαρρο που τα παρασέρνει όλα. Ήταν μια εικόνα πρωτόγνωρη, που θα λειτουργεί παραλυ­τικά για τους βαρβάρους δεκαετίες αργό­τερα, όπως γνωρίζουμε από την "Κύρου Ανάβαση"».