θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα

θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα
θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα

NOT IN THIS "NEW GREECE" - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"

NOT IN THIS "NEW GREECE"  - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"
NOT IN THIS "NEW GREECE" - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"

Friday, September 11, 2009

Η συρρίκνωση του ελληνικού λόγου


"Η συρρίκνωση του ελληνικού λόγου, η ποίηση στις μέρες μας", ήταν το θέμα που εισηγήθηκε ο κ. Νικηφόρος-Βυρων Καμπάς, ε.α. Υποστράτηγος, λογοτέχνης, αντιπρόεδρος-εκπρόσωπος της «Αμφικτιονίας ελληνισμού», στο πλαίσιο των εργασι­ών της 1ης Πανελλήνιας συνάντησης λογοτεχνι­κών ενώσεω, εκδοτών, δημοσιογράφων και ποι­ητών που έγινε από τις 3-5 Ιουλίου στη Θάσο.
Στην εισήγηση του ο κ. Καμπάς ανέφερε τα εξής:
"Είναι γεγονός ότι χρόνο με τον χρόνο η ελληνική γλώσσα συρρικνώνεται. Κι αυτό παρατηρείται περισσότε­ρο στις νέες γενιές. Οι νέοι μας έχουν φτωχότερο λεξιλόγιο. Όταν μιλούν χρησιμοποιούν πλέον λιγότερες λέξεις. Δεν υπάρχουν πλέον στο λεξιλόγιο τους πολλές όμορφες ελληνικές λέξεις. Μερικές φορές ακούν από τους με­γαλύτερους κάποιες λέξεις, που τους είναι εντελώς άγνωστες. Και το χειρό­τερο, λέξεις ελληνικές ης έχουν αντικα­ταστήσει στο λόγο τους με ξένες, κυρί­ως αγγλικές. Ισως γιατί τους φαίνονται πιο εύκολες στην εκφορά, ίσως γιατί
έχουν λιγότερες συλλαβές από τις αντίστοιχες ελληνικές. Τα παραδείγματα άπειρα. Όλοι σήμερα, μικροί, μεγάλοι, λέμε (φάστ-φούντ αντί να πούμε ταχυφαγείο. σάντουιτς αντί αμφίψωμο, σούπερ-μάρκετ αντί υπεραγορά, κομπιούτερ αντί ηλεκτρονικός υπολογιστής, ίντερνετ αντί διαδίκτυο κλπ και σαν να μην φτάνει αυτό, οι πάσης φύσεως υπεύθυνοι μος επιβάλλουν ξένες λέξεις. Γιατί η Ευρο-Μπάνκ να μη λέγεται Ευρωπαϊκή Τράπεζα; Ή γιατί το Ταχυδρομικό Ταμι­ευτήριο να μετονομαστεί σε Πόστ-Μπάνκ. Τίτλοι εφημερίδων, περιοδικών, τηλεο­πτικών και ραδιοφωνικών σταθμών είναι ξένοι. Αν πάτε στα περίπτερα και ζητήσετε την εφημερίδα «πραγματικά νέα», θα σας πουν ότι τέτοια εφημερίδα δεν υπάρχει. Κι όμως υπάρχει, είναι η «Ρήαλ-Νιούζ». Φθάσαμε πλέον στο σημείο να μην μπορούμε να συ­νεννοηθούμε στη γλώσσα μας μέσα στην ίδια μας τη χώρα.
Κι όμως, φίλοι μου, σε πολλές χώρες και από πολλούς ανθρώπους η ελληνική γλώσσα υπολογίζεται και εκτιμάται ιδιαίτερα, αναγνωρίζεται ως η βάση πολλών ξένων γλωσσών, ιδιαίτερα των ευρωπαϊκών. Πολλά ξένα πανεπιστήμια, σ' όλο τον πλανήτη, έχουν έδρες νεοελληνικών ή αρχαιο­ελληνικών σπουδών. Πολλοί ξένοι τα τελευταίο χρόνια μαθαίνουν ελληνικά και προσπαθούν να διαδώσουν στις χώρες τους την ελληνική γλώσσα και τον ελληνικό πολιτισμό. Κι εμείς εδώ, αλλοίμονο, κάνουμε το αντίθετο. Ένα διάστημα είχαμε καταργήσει τα αρ­χαία ελληνικά από τα σχολεία μέσης εκπαίδευσης. Μέχρι και πρόταση για καθιέρωση της αγγλικής ως πρώτης
γλώσσας ακούσαμε.
Εδώ θα μου επιτρέψετε ν' αναφέρω δύο περιστατικά που δεί­χνουν πόσο οι ξένοι εκτιμούν την ελληνική γλώσσα,
Ο Κωνστα­ντίνος Χαλβατζάκης, ένας σπουδαίος πεζογρά­φος, όταν υπηρετούσε στις Ηνωμένες Πολιτείες δίδασκε συγχρόνως ως έκτακτος καθηγητής στο πανεπιστήμιο της πόλης, όπου κατοικούσε. Οι φοιτητές του ζήτησαν να τους διδάξει στα Αγγλικά αρχαία τραγωδία και συγκεκριμένα την Αντιγόνη ίου Σοφοκλή, για να την ανεβάσουν στο θέστρο. Το εγχείρη­μα ήταν δύσκολο, αλλά η επιμονή των φοιτητών έκαμψε τις αντιρρήσεις του ποτέρα Κωνσταντίνου. Τελικά το έργο ανέβηκε και δόθηκαν πολλές παραστάσεις, όχι μόνο στην πόλη εκείνη, αλλά και σε άλλες πόλεις με μεγάλη επιτυχία Στο τέλος οι φοιτητές ζήτησαν κάτι ακόμα πιο δύσκολο. Να ανεβάσουν το έργο, παρ' ότι δεν γνώριζαν ελληνικά, στην ελληνική γλώσσα μαθαίνοντας από στήθους, όπως λέμε, τα κείμενα.
Η προσπάθεια ακόμη πιο δύσκολη, αλλά όποιος έχει θέληση και υπομονή τα καταφέρνει. Η παράσταση δόθηκε, η επιτυχία ήταν τεράστια και ο ενθουσιασμός των φοιτητών, αλλά κυρίως ταυ κοινού που δεν γνώριζε ιην ελ­ληνική γλώσσα, απερίγραπτος. Όλοι ομολογούσαν ότι τότε μόνο κατάλαβαν την αρχαία ελληνική τραγωδία!
Και το δεύτερα περιστατικό. Πριν χρόνια στο Πάριοι μετά από ένα διεθνές επιστημονικό συνέδριο, στην δεξίωση που ακολούθησε, α τότε πρόεδρος της Γαλλίας Φρασουά Μιτεράν πλησίασε την κα. Ελένη Γκύκατζη-Αρβελέρ και της είπε; «Κυρία Αρβελέρ, η Ελλάς είναι μια αυτοκρατορία» «Μα τι λέτε κύριε πρόεδρε», απάντησε η κα. Αρβελέρ. «η Ελλάς είναι μια μικρή χώρα με πληθυσμό μόλις 10.000.000» «Ξέρω εγώ η λέω», ανταπάντησε ο Μιτεράν, «όταν βλέπω την Πρύτανη των Πανεπιστημίων των Παρισίων να μιλά ελληνικά με τον Πρύτανη των Πανεπιστημίων της Νέας Υόρκης, ε τότε η Ελλάς είναι μια αοτοκροτορία». Βλέπετε και ο Πρύτανης των Πανεπιστημίων της Νέας Υόρκης ήταν Έλληνας!
Ας έρθουμε τώρα στο δεύτερο σκέλος της εισήγησης. «Η ποίηση στις μέρες μος». Εδώ, οφείλω να ομολογήσω, ότι τα πράγματα είναι λίγο μπερ­δεμένα. Μα. θα μου πείτε, πάντα ήταν. Νέο, αλλά αυτό δεν μας εμποδίζει να επισημάνουμε τα καλά και τα κακά της υπόθεσης.
Είναι αλήθεια ότι εδώ και αρκετά χρόνια η Ποίηση στη χώρο μας παρουσιάζει άνθιση, με την έννοια ότι κάθε χρόνο κυκλοφορούν χιλιάδες ποιητικές συλλογές, είτε μέσω εκδοτικών οίκων, είτε με συτοεκδόσεις. Οι μισοί Έλληνες γράφουν ποίηση. Πολλοί σ­τια αστούς είναι αξιόλογοι ποιητές κα ποιήματα τους έχουν μεταφρασθεί και στο εξωτερικό, συνεχίζοντας έτσι την
Ομηρο κα την Σαπφώ, μέχρι τις μέρες μας με τους νομπελίστες ποιητές μας Σεφέρη κοι Ελύτη. Πόσοι όμως διαβά­ζουν ποίηση; Ελάχιστοι. :.
Από τη μια μεριά είναι ευχάριστο το γεγονός ότι τόσοι πολλοί άνθρωποι γράφουν ποίηση. Είναι καλό να γράφει κανείς τις σκέψεις ίου και τα συναισθήματα του πάνω στο χαρτί. Δεν εί­ναι όμως καλά. πολλοί από αυτούς να κάνουν σοβαρά λάθη και να νομίζουν ότι είναι ποιητές και μάλιστα μεγάλοι, τη στιγμή που μερικοί από αυτούς δεν διαβάζουν άλλους ποιητές, έστω και όχι σημαντικούς. «Ουκ εν τω πολλώ το ευ. αλλ' εν τω ευ το πολύ», έλεγαν οι σοφοί αρχαίοι προγονοί μας. Πέρα από τους βασικούς κανόνες γραφής (γραμματική, συντακτικό), η ποίηση έ­χει και τους δικούς της κανόνες, ακόμη και η σύγχρονη ποίηση του ελεύθερου στίχου, ιδιαίτερα όμως η παραδοσια­κή ποίηση, του μέτρου και της ομοιο­καταληξίας, έχει κάποιους βασικούς κανόνες, που πρέπει να τηρούνται.·
Αναφέρω περιληπτικά
1.Μέτρο (ιαμβικός, ανάπαιστος)
2.Αριθμός συλλαβών στί­χων (15σύλλαβος, 12σύλλαβος, 10σύλλαβος. 8σύλλαβος)
3.0μοιοκαταληξία (πχ σ' ένα τετράστιχο 1ος με 2ο και 3ος με 4ο ή 1ος με 3ο και 2ος με 4ος ή 1ος με 4ο και 2ος με 3ο.
Αυτοί οι κανόνες δίνουν στην παραδοσιακή ποίηση μια μου­σικότητα μοναδική. Δυστυχώς πολλοί δεν τους τηρούν είτε για­τί δεν τους γνωρίζουν, είτε γισιί μπλέκουν τη μια μορφή ποίησης με την άλλη. Ισως γιατί λανθα­σμένα νομίζουν ότι έτσι δημιουργούν μια νέα μορφή Ποίησης. Επειδή έχω διαβάσει πολλές ποιητικές συλλογές νέων ποιη­τών και κατά καιρούς εργάζομαι και ως επιμελητής εκδόσεων, δυστυχώς, οφείλω να ομολογή­σω όιι, τέτοια φαινόμενα παρα­τηρούνται συχνά. Επίσης ένα άλλο φαινόμενο που παρατηρεί­ται και στις δύο μορφές ποίησης είναι η μη χρησιμοποίηση ή η κακή χρησιμοποίηση των σημεί­ων στίξης. Δεν μπαίνουν κόμ­ματα ή μπαίνουν λάθος, η άνω τελεία έχει καταργηθεί, αρχίζει λέξη με κεφαλαίο γράμμα χωρίς να υπάρχει προηγουμένως τέλειο, κ.ά.
Τελειώνοντας, για να συνδέσω το πρώτο σκέλος της εισήγησης με το δεύτερο, θέλω να προτρέψω όλους εμάς που ασχολούμαστε με τη λόγο-τεχνία, να μη συντελέσουμε στη συρρίκνωση του ελληνικού λόγου. Απενα­ντίας, σαν πνευματικοί άνθρωποι, που υποτίθεται ότι είμαστε, ας διατηρήσου­με, με τη σωστή γραφή των κειμένων μας, την ελληνική γλώσσα στην κο­ρυφή των γλωσσών του κόσμου κι ας προσπαθήσουμε να τη βελτιώσουμε ακόμη. Είναι χρέος μος προς τις επερ­χόμενες γενιές. Ας έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά, γιατί τα όνειρα γεννιούνται στα μότια κι οι ελπίδες γεννιούνται στα όνειρα. Ας γίνουμε φάροι φωτεινοί των ελπίδων, γιατί η ελπίδα χρειάζεται φως για να λάμψει και το φως χρειάζεται ελ­πίδα για να μη σβήσει. Και οι ποιητές έχουν και φως και ελπίδα".