
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΠΕΡΙ ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΙΑΣ
13. Δεν θα ήταν λοιπόν καλύτερο για κείνους τους Γαλάτες και τους Σκύθες να μην έχουν καμιά νοητική σύλληψη των θεών, καμιά παράσταση ή παράδοση σχετικά με αυτούς, από το να πιστεύουν ότι υπάρχουν θεοί που ευχαριστιούνται με το αίμα των ανθρώπων που σφάζονται, θεωρώντας το ως ανώτερη θυσία και ιεροτελεστία;
Δεν θα ήταν πιο ωφέλιμο για τους Καρχηδόνιους να πάρουν εξαρχής ως νομοθέτη τον Κριτία ή τον Διαγόρα 41 και να μην πιστεύουν στην ύπαρξη κανενός θείου πνεύματος ή θεού, από το να κάνουν θυσίες σαν κι αυτές που προσέφεραν στον Κρόνο; Δεν ήταν αυτά όπως τ αναφέρει ο Εμπεδοκλής, μιλώντας για κείνους που θυσίαζαν ζωντανά πλάσματα. Σηκώνει ο πατέρας τον αγαπητό τον γιο, που έχει αλλάζειστη μορφή, και κάνοντας προσευχή τον σφάζει, ο ανόητος 42,
αλλά με γνώση και συνείδηση προσέφεραν οι ίδιοι θυσία τα παιδιά τους, ενώ οι άτεκνοι αγόραζαν από τους φτωχούς παιδιά και τα έσφαζαν σαν αρνιά ή σαν μικρά πουλιά, ενώ η μητέρα στεκόταν πλάι αυστηρή και χωρίς να θρηνεί. Αν όμως στέναζε ή δάκρυζε, στερούνταν την τιμή, αλλά και το παιδί της δεν γλίτωνε τη θυσία. Μπροστά μάλιστα από το άγαλμα όλη η περιοχή γέμιζε από θορύβους, καθώς άρχιζαν να παίζουν τους αυλούς και να χτυπούν τα τύμπανα, για να μην ακούγεται η βοή των θρήνων. Αν, ωστόσο, γίνονταν άρχοντες μας οι Τυφώνες ή οι Γίγαντες, διώχνοντας τους θεούς, με ποιες άραγε θυσίες θα ευχαριστιούνταν ή ποιες άλλες ιεροτελεστίες θ' απαιτούσαν;
Η Άμηστρις, η σύζυγος του Ξέρξη, διέταξε να ταφούν ζωντανοί δώδεκα η άνθρωποι ως προσφορά της στον Άδη 43, για τον οποίο ο Πλάτων 44 λέει ότι πήρε το όνομα αυτό επειδή είναι φιλάνθρωπος, σοφός και πλούσιος και διοικεί τις ψυχές με την πειθώ και τον λόγο.
Ο φυσικός φιλόσοφος Ξενοφάνης, βλέποντας τους Αιγυπτίους να στηθοκοπιούνται και να θρηνούν στις θρησκευτικές γιορτές τους, τους συμβούλευσε σωστά: «Αν τούτοι», τους είπε, «είναι θεοί, μην τους θρηνείτε" αν είναι άνθρωποι, μην τους προσφέρετε θυσίες».
