NOT IN THIS "NEW GREECE" - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"

NOT IN THIS "NEW GREECE"  - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"
NOT IN THIS "NEW GREECE" - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"

Saturday, June 12, 2010

Ο Φιλέλλην Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός



Αδριανός (Publius Aelius Hadrianus, Ιτάλικα, Ισπανία 76 - Ρώμη 138 μ.Χ.)



Γεννήθηκε από Ρωμαίους γονείς, αλλά έμεινε ορφανός σε νεαρή ηλικία. Τον πήρε τότε υπό την κηδεμονία του ο αυτοκράτορας Τραϊανός (98 - 117), τον οποίο διαδέχτηκε, παίρνοντας το όνομα Καίσαρ Τραϊανός Αδριανός Αύγουστος. Κύριο μέλημα της πολιτικής του ήταν να εξασφαλίση την ειρήνη, αδιαφορώντας κάθε φορά για το τίμημα. Έτσι, δεν δίστασε να εγκαταλείψει την Ασσυρία, τη Μεσοποταμία και την Αρμενία, για να δώσει τέλος στον μακροχρόνιο και δαπανηρό πόλεμο εναντίον των Πάρθων. Η εγκατάλειψη των επαρχιών αυτών, τις οποίες είχε κατακτήσει ο προκάτοχός του, και ο συνακόλουθος περιορισμός των συνόρων της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας στον Ευφράτη, προκάλεσαν την εχθρότητα ορισμένων στρατιωτικών, οι οποίοι οργάνωσαν μια αποτυχημένη συνωμοσία εναντίον του (118). Όταν παγίωσε τη θέση του, άρχισε να εφαρμόζει το πολιτικό του πρόγραμμα, επιχειρώντας μια σειρά από ταξίδια στα οποία διέθεσε μεγάλο μέρος της ζωής του, και επισκέφθηκε όλα τα εδάφη της αυτοκρατορίας. Πέρα όμως από την έμφυτη αγάπη του για κάθετι νέο και τον ακόρεστο πόθο του να δει και να γνωρίσει, τα μακρινά του ταξίδια είχαν πολιτικά και διοικητικά αίτια. Έπαιρνε πάντοτε μαζί του πολυάριθμη ακολουθία από μελετητές και τεχνικούς, οι οποίοι συγκ΄ρνρωναν παρατηρήσεις, κατέστρωναν προγράμματα και επεξεργάζονταν γενικά όλα τα στοιχεία που ήταν αναγκαία για να λυθούν τα πιο επείγοντα προβλήματα σχετικά με την οικονομία, την ευημερία και την ασφάλεια των διαφόρων περιοχών της αυτοκρατορίας. Αναχώρησε το 121 από τη Ρώμη και ταξιδεύοντας επί δύο χρόνια επισκέφθηκε τη Γαλατία, τη Γερμανία, το Νόρικο και τη Βρετανία, όπου φρόντισε να ενισχύσει τα σύνορα εναντίον των βαρβαρικών επιδρομών. Στη Βρετανία προγραμμάτισε τότε την κατασκευή ενός περίφημου αμυντικού έργου μήκους 117 χλμ., το οποίο εκτεινόταν από τη Βόρεια έως την Ιρλανδική θάλασσα (Αδριάνειο Τείχος). Πέρασε έπειτα στην Αφρική, στη Συρία και διασχίζοντας τη Μικρά Ασία και το Αιγαίο, έφτασε στην Αθήνα (125), όπου έγινε δεκτός με τιμές τις οποίες ανταπέδωσε με την ανέγερση σπουδαίων έργων και δωρεές. Στην Ελλάδα και ειδικότερα στην Αθήνα, έμεινα αρκετά. Έφυγε για ένα διάστημα και επέστρεψε το 128. Αγαπούσε και θαύμαζε τον ελληνικό πολιτισμό τόσο πολύ, ώστε οι Ρωμαίοι του έδωσαν την προσωνυμία graeculus (Γκρέκουλους). Στην Αθήνα ζούσε ως πλούσιος ιδιώτης με ελληνική περιβολή. Το όνομα του Αδριανού συνδέθηκε με πολλά έργα της αρχαίας Αθήνας, που είτε δημιούργησε ο ίδιος είτε κατασκευάσθηκαν προς τιμήν του. Επεξέτεινε την πόλη προς τα Ανατολικά, δημιουργώντος μια νέα συνοικία με μεγαλύτερες και πολυτελέστερες οικοδομές, η οποία εκτεινόταν στους σημερινούς χώρους του Ζαππείου, του Εθνικού Κήπου και της πλατείας Συντάγματος. Μέσα στην αριστοκρατική του συνοικία ο Αδριανός περιέλαβε και τον ναό του Ολυμπίου Διός, τον οποίο και αποπεράτωσε (132). Τη νέα συνοικία περιέβαλε ένα τείχος που φέρει το όνομά του και το οποίο άρχιζε κάπου από τη γωνία των οδών Βουλής και Κολοκοτρώνη, από το Θεμιστόκλειο τείχος, προχωρούσε Ανατολικά έως τη σημερινή Βουλή και κατέληγε στη νοτιοανατολική γωνία του ναού Ολυμπίου Διός πάλι στο Θεμιστόκλειο τείχος. Το τείχος του Αδριανού είχε δύο πύλες. Στα όρια της νέας συνοικίας οι Αθηναίοι άστησαν προς τιμήν του αυτοκράτορα τη γνωστή Πύλη του Αδριανού. Το λαμπρότερο οικοδόμημα του Αδριανού στην Αθήνα ήταν η Βιβλιοθήκη η οποία φέρει το όνομά του. Ένα μεγάλο έργο κοινής ωφέλειας για την Αθήνα, το οποίο άρχισε ο Αδριανός και ολοκλήρωσε ο Αντωνίνος ο Ευσεβής ήταν το υδραγωγείο, ένα σύστημα αγωγών εξαιρετικής κατασκευής το οποίο άρχιζε από την πλαγιά της Πεντέλης και μετέφερε νερό έως τον Λυκαβηττό, τη σημερινή Δεξαμενή. Κατά διάφορα τμήματα και με διάφορες μορφές εξυπηρέτησε για αρκετούς αιώνες την ύδρευση της Αθήνας. Δύο άλλα έργα του Αδριανού των οποίων η θέση ωστόσο είναι άγνωστη, είναι το Πάνθεον και το Γυμνάσιον. Κατάλοιπο της εποχής του Αδριανού είναι μια τετράτοξη γέφυρα στον Ελευσίνιο Κηφισό, στη θέση Καλό Πηγάδι. Κατάλοιπα επίσης, και τεκμήρια τηε ευγνωμοσύνης των Αθηναίων είναι οι ανδριάντες του και οι πολλές επιγραφές.
Ο Αδριανός στη διάρκεια των ταξιδιών του έχτισε πολλές πόλεις με την ονομασία Αδριανούπολις. Η περιφημότερη από αυτές είναι της Θράκης (125) η οποία επέζησε όλων των επιδρομών και καταστροφών. Συνέχισε τα ταξίδια του έως το 134, οπότε κουρασμένος και άρρωστος επέστρεψε οριστικά στη Ρώμη. Σε όλο αυτό το διάστημα οι λαοί της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας γνώρισαν περίοδο ευημερίας. Η ανάπτυξη της γεωργίας, η πρόοδος στο εμπόριο και στις επικοινωνίες συνέβαλαν στην ανύψωση του βιοτικού επιπέδου. Η ειρήνη βασίλευσε στην αυτοκρατορία με μία μόνο εξαίρεση, την εξέγερση των Εβραίων, την οποία έπνιξαν στο αίμα οι ρωμαϊκές λεγεώνες εξανδραποδίζοντας τον πληθυσμό και εξολοθρεύοντας 58.000 ανθρώπους (132 - 135). Σημαντικό ήταν το έργο του Αδριανού στον διοικητικό τομέα. Εγκαθίδρυσε νέα και σταθερή τάξη στον κρατικό οργανισμό και στα δημόσια γραφεία. Απογύμνωσε τη Σύγκλητο από τις εξουσίες της, τις οποίες και παραχώρησε στο Consilium Pricipis (συμβούλιο του ηγεμόνα), που σύμφωνα με τις υποθέσεις που διαχειριζόταν, ήταν χωρισμένο σε τόσους κλάδους όσα περίπου τα σημερινά υπουργεία. Ο επικεφαλής κάθε κλάδου ήταν υπόλογος μόνο στον αυτοκράτορα. Στην αρχή το συμβούλιο αυτό στελεχώθηκε από ευφυείς απελεύθερους του αυτοκράτορα. Επειδή όμως οι Ρωμαίοι το περιφρονούσαν το αναδιοργάνωσε με άντρες που προέρχονταν από την ευγενή τάξη των ιππέων κι έτσι αποτέλεσε την πραγματική κυβέρνηση της αυτοκρατορίας. Όταν επέστρεψε στη Ρώμη άρχισε την κατασκευή του περίφημου μαυσωλείου του το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως τόπος ταφής των Ρωμαίων αυτοκρατόρων έως τον θάνατο του Σεπτίμιου Σεβήρου (211). Την ίδια εποχή μερίμνησε για την ολοκλήρωση της περίφημης έπαυλής του κοντά στο Τίβολι, 25 χλμ. ΝΑ της Ρώμης. Εκεί προσπάθησε να αναπαραστηήσει σε μικρογραφία άσα αρχιτεκτονικά καλλιτεχνήματα ή τοπία του είχαν προξενήσει εντύπωση στα ταξίδια του όπως η Ποικίλη Στοά στην Αθήνα, το Κανώπειον από την Αίγυπτο, τα Τέμπη κ.α. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ήταν αρκετά θλιβερά. Χτυπημένος από κάθε λογής αρρώστιες, εκλιπαρούσε οικείους και δούλους να τον σκοτώσουν για να πάρουν τέλος τα βάσανά του. Σε αυτή την οδυνηρή περίοδο τον πρόδωσαν ακόμη και οι φίλοι του, τόσο ώστε ο διάδοχός του Αντωνίνος ο Ευσεβής χρειάστηκε να παρακαλέσει πολύ τη Σύγκλητο για να του αποδοθούν οι τιμές που έως τότε μόνο χειρότερους αυτοκράτορες είχε αρνηθεί.