θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα

θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα
θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα

NOT IN THIS "NEW GREECE" - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"

NOT IN THIS "NEW GREECE"  - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"
NOT IN THIS "NEW GREECE" - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"

Saturday, November 08, 2008

Ικάριος και Διόνυσος





.
.
Στα δεξιά του Πύραμου και της Θίσβης, βλέπου­με το μεγαλύτερο πίνακα της στοάς, με την ιστο­ρία του Ικάριου.




Σύμφωνα με ορισμένους συγ­γραφείς, ο Ικάριος ήταν βασιλιάς της Αθήνας, σύμφωνα όμως με άλλους ήταν περιβολάρης- και πράγματι, η μορφή σ'αυτό το ψηφιδωτό μοιάζει περισσότερο με περιβολάρη παρά με βασιλιά. Ο μύθος μας -διηγείται ότι ο Ικάριος φιλοξένησε το Διόνυσο, όταν αυτός επισκέφθηκε την Αθή­να. Για να ανταποδώσει τη φιλοξενία, ο θεός δί­δαξε τον Ικάριο τον τρόπο καλλιέργειας του α­μπελιού και παραγωγής κρασιού από τον καρπό του, εισάγοντας έτσι για πρώτη φορά την αμπε­λουργία στους ανθρώπους. Τον προειδοποίησε, όμως, να προσέχει το κρασί του, αλλοιώς, αυτός και η οικογένεια του θα έβρισκαν μεγάλες συμ­φορές. Δυστυχώς, ο Ικάριος ξέχασε τη συμβου­λή του θεού και ενώ έπαιρνε την πρώτη σοδιά στο σπίτι του, πρόσφερε λίγο από το πολύτιμο ποτό σε μερικούς περαστικούς βοσκούς. Αυτοί μέθυσαν και νομίζοντας ότι ο Ικάριος τους είχε δηλητηριάσει, του επιτέθηκαν και τον σκότω­σαν. Αυτό ήταν ένα άσχημο τέλος, πράγματι, για τον πρώτο άνθρωπο που έκανε κρασί. Όπως ό­μως θα δούμε πιο κάτω, η ιστορία αυτή διαλέχτηκε σκόπιμα ίσως, για την διακόσμηση αυτού του συγκεκριμένου μέρους της στοάς.
Η σκηνή που παρουσιάζεται στο ψηφιδωτό, εί­ναι η στιγμή μόλις πριν την τραγωδία. Στο κέ­ντρο, ο Ικάριος (Εικ. 29) κρατεί τα ινία των βο­διών που σέρνουν ένα κάρο φορτωμένο με ασκιά γεμάτα κρασί (Εικ. 30). Δεξιότερα, βλέπουμε δύο άντρες που μια επιγραφή τους κατονομάζει «ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΟΙΝΟΝ ΠΙΟΝΤΕΟ». Ο ένας, αποκα-μωμένος από το κρασί, είναι πεσμένος στο έδα­φος και ακουμπά σ'ένα ασκί. Ο άλλος κατορθώ­νει ακόμα να σταθεί στα πόδια του και πίνει κρασί από ένα κύπελλο.
Στην αριστερή πλευρά του πίνακα, ο ίδιος ο θεός του κρασιού, ο Διόνυσος, κάθεται σ'ένα σκαμνί και κρατεί ένα τσαμπί σταφύλι. Μοιάζει να το προσφέρει στη νύμφη Ακμή, που καθι­σμένη απέναντι του πίνει κρασί από μια κούπα (Εικ. 31). Και οι δύο μορφές είναι στεφανωμένες με φύλλα αμπελιού και σταφύλια. Η ταύτιση της Ακμής, μιας σχετικά λίγο γνωστής μορφής της Ελληνικής μυθολογίας, θα ήταν αδύνατη χωρίς την επιγραφή που δηλώνει το όνομα της. Αυτό το όνομα, με τις έννοιες που έχει, δεν μπορεί πα­ρά να μας οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η πα­ρουσία της νύμφης Ακμής σ'αυτό τον πίνακα είναι συμβολική. Αν πράγματι είναι έτσι, τότε εδώ η Ακμή συμβολίζει την καλή διάθεση και πνευματική κατάσταση του ανθρώπου που πίνει με μέτρο. Κάτι, άλλωστε, που φαίνεται να μας δείχνει και ο Ικάριος με τη γεμάτη νόημα χειρονομία του. Σε αντίθεση, οι σκοί, στην άλλη πλευρά, μ γεί η άλογη κατανάλωση κ, δεν είναι παρά μια εικασία, θανή όταν λάβουμε υπ'όψη ναν στην τραπεζαρία έπρεπ τό το ψηφιδωτό.