θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα

θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα
θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα

NOT IN THIS "NEW GREECE" - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"

NOT IN THIS "NEW GREECE"  - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"
NOT IN THIS "NEW GREECE" - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"

Saturday, June 14, 2008

H Μαρία Κάλας και η θλιβερή ιστορία με την τέφρα της


του Ηλία Πετρόπουλου
από το βιβλίο του
"Ο κουραδοκόφτης"


Ό Τσαρούχης, θέλοντας νά καταδείξει την ευρύτητα του πνεύματος του, εξακοντισε τήν φράση: Αγαπώ την Κάλας καί την Σωτηρία Μπέλλου. Ή φράση δεν είναι ιδιαιτέρως πρωτότυπη, άφού σχεδόν όλοι οί νεοέλληνες αγαπούσαν καί αγαπούν —μεταξύ άλλων— καί τήν Κάλας καί τήν Μπέλλου. Ομως, ή αγάπη των νεοελλήνων είναι, συχνά, αποπνικτική. Γι αυτό, οί μυθολογίες γύρω από τίς δύο τραγουδίστριες είναι διανθισμένες μέ βάρβαρα κουτσομπολιά. Ειδικότερα, η Μαρία Κάλας έτιμήθη από τό Ελλη­νικό Κράτος μέ μιαν άτιμη μεταθανάτια τελετή. Εννοώ τήν θλιβε­ρή ιστορία μέ τήν τέφρα της Κάλας.
Δεν νομίζω πώς ή Κάλας έτρεφε νοσταλγικά αισθήματα γιά τήν πατρίδα της. Ή Κάλας γύρισε όλο τόν κόσμο, αποφεύγοντας επιμελώς τήν Ψωροκώσταινα. Κι όταν αυτή ή πανέξυπνη γυναίκα διέκοψε αιφνιδίως τήν καριέρα της, αποφάσισε νά εγκατασταθεί στό Παρίσι (κι Οχι στην Αθήνα!), όπου, άλλωστε, μετέφερε καί τίς καταθέσεις της.

Ή Κάλας πέθανε στό Παρίσι. Ή σορός της (παρά τίς επιταγές της Όρθόδοξης Εκκλησίας) αποτεφρώθηκε στό κρεματόριο του Πέρ-Λασέζ. Ώς γνωστόν, αυτό τό κρεματόριο βρίσκε­ται στή μέση ενός απέραντου ύπόγειου-ύπέργειου αοίαιηραήαπι μέ χιλιάδες τετράγωνες φωλίτσες γιά τίς τεφροδόχες. Σέ μιά τέτοια φω­λίτσα τοποθέτησαν καί τήν τεφροδόχο (αίτιο) της Κάλας. Ή φωλί­τσα αυτή έκλεινε μέ ένα μεταλλικό πορτάκι, όπου πάνω του έβλε­πες διάτρητα τά αρχικά της διάσημης αοιδού. Μάλιστα, ή διεύθυν­ση του Πέρ-Λασέζ έβαλε μπρος στην φωλίτσα της Κάλας ένα με­γάλο τρίποδο (φέρ-φορζέ) για νά κρεμάνε τά στεφάνια τους οί θαυ­μαστές. Ποτέ μου δέν είδα πάνω στό τρίποδο ένα στεφάνι κάποιας ελληνικής αρχής, π.χ. της Ελληνικής Κοινότητας τού Παρισιού. Τό σημερινό τρίποδο, πού υπάρχει απέναντι στην φωλίτσα της Κά­λας, είναι άλλο. Καί άφορα κάποια θύματα πολέμου.
Φανταζόμουνα πώς ή Κάλας είχε βρει τή γαλήνη της. Όμως, ένα ώραίο πρωί, κάποιος νεοέλλην υπουργός σκέφτηκε νά οργανώ­σει μιά μεταθανάτια τελετή. Φυσικά, αυτό τό κάθαρμα επιθυμούσε νά δει τή μάπα του στην Τηλεόραση. Έτσι, ζήτησε καί έλαβε τήν
τεφροδοχο της Κάλας.
Επακολούθησε τό σκορπισμα της τέφρας στον Σαρωνικό, οπότε λόγω άνεμου ή τέφρα πασπάλισε τους επι­σήμους πού μέ αηδία έφτυναν (όλ' αυτά κάτω από τίς κάμερες της Τηλεόρασης). Έκτοτε ή φωλίτσα της Κάλας παρέμενε άδεια καί τό σιδερένιο πορτάκι ορθάνοιχτο. Χθες, λοιπόν, σηκώθηκα καί πήγα στό Πέρ-Λασέζ γιά νά φωτογραφίσω τήν φωλίτσα της Κάλας. Ομως, δυσκολεύτηκα νά τήν βρω, γιατί εσχάτως ή διεύθυνση του νεκροταφείου πέταξε τό σιδερένιο πορτάκι, πού τό αντικατέστησε μέ μιά τετράγωνη μαρμαρένια πλακίτσα (χρώματος ρόζ), κολλημέ­νη οριστικά μέ γύψο. Πάνω στην πλακίτσα είδα τά αρχικά ΜC , ήτοι Μaria Callas .
Από τήν περιπέτεια τής τεφροδόχου της Κάλας ανακύπτουν δύο ερωτήματα:
πρώτον, ποιος οργάνωσε αυτή τήν ασεβέστατη τε­λετή;
καί δεύτερον, γιατί οι γάλλοι έδωσαν τήν τεφροδοχο;
Ή απαίτηση τών νεοελλήνων νά λάβουν τήν τεφροδοχο τής Κάλας απορρέει από μιά παλιά διεθνή παράδοση, σύμφωνα μέ τήν οποία έκαστη γενέτειρα απαιτεί τά οστά τών ενδόξων τέκνων της. Ετσι, ή Φλορεντία ζήτησε τά οστά τοϋ Δάντη, άλλα ή Πίζα απά­ντησε σαρκαστικά: άφον δέν τόν Θέλατε ζωντανό, γιατί τώρα ζητά­τε τά λείψανα τον; Αναλόγως, ή Πάργα βούτηξε τά σεπτά κοκαλά-κια του Δυσσέα Αντρίτσου άπό τό Α' Νεκροταφείο Αθηνών. Αλλά, οί νεοέλληνες πήγαν καί παραπέρα: απαίτησαν τήν τέφρα του Δημήτρη Μητρόπουλου καί τήν παράχωσαν κάτω άπό έναν οβελίσκο. Κι όλα αυτά εν ονόματι του δήθεν σεβασμού γιά τά λεί­ψανα τών ανθρώπων.
Ωστόσο, μου έτυχε νά ιδώ μιά μαούνα νά κω­λώνει στην πίσω μεριά τοΰ νεκροταφείου τοΰ Πόρου γιά νά φορτώ­σει τά κόκαλα του εκεί όστεοφυλακίου, μέ προορισμό κάποιο ερ­γοστάσιο λιπασμάτων.
Ή προαναφερθείσα διεθνής παράδοση δέν ισχύει γιά όλα τά κράτη. Οί ιταλοί ζήτησαν (καί παρέλαβαν) τά οστά του Ροσίνι άπό τό Πέρ-Λασέζ, άλλα οί άγγλοι δέν πείραξαν τους τάφους τών ποιη­τών τους πού είναι θαμένοι στην Ρώμη, όπως οί ρώσοι δέν έθιξαν τό μνήμα του Γκλίνκα πού βρίσκεται στό Βερολίνο.
Θά προσθέσω, έδώ, καί μιά σχετική πληροφορία: άπό τό 1997 υφίσταται στό Παρίσι μιά
Ελπίζω πώς, οί νεοέλληνες δέν θά απαιτήσουν εις τό μέλλον τά οστά όσων συγ­γραφέων μας, ή καλλιτεχνών, έζησαν στό Παρίσι, αγάπησαν τό Παρίσι, πέθαναν στό Παρίσι...

Παρίσι, 30-10-2000. Δημοσιεύτηκε στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία στίς 4-2-2001.