θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα

θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα
θεοῖς σωτῆρσιν ἔθυον καὶ ἀναθήματα ἀνέθηκα

NOT IN THIS "NEW GREECE" - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"

NOT IN THIS "NEW GREECE"  - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"
NOT IN THIS "NEW GREECE" - ΟΧΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ "ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ"

Wednesday, December 26, 2007

ΠΟΙΟΣ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑΠΕΙΝΟΣ;

"Οι κριτικοί που χρησιμοποιούν φράσεις όπως "τα τράβελιν έχουν έλλειψη ηθικής πίστης", ή "τα μεσαία πλάνα στερούνται ταπεινότητας", με τρελαίνουν! Αληθινά, δεν καταλαβαίνω για ποιο πράγμα μιλάνε. Κι έπειτα, ποιος θέλει ταπεινότητα;"
Μάρτιν Σκορτσέζε


Αυτός που θέλει την ταπεινότητα, την επιθυμεί για τον εαυτό του, ή για τους άλλους; Έτυχε μια εφημερίδα να παραθέσει σε δυο σελίδες τα μηνύματα της χριστιανικής ιεραρχίας για τη γιορτή των Χριστουγέννων.
Μεγάλη έκπληξη μου προκάλεσε το μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Τιράνων και πάσης Αλβανίας, το οποίο χρησιμοποιεί τη λέξη "ταπεινότης" δώδεκα φορές. Ως αντίθετη χρησιμοποιεί τις λέξεις: εγωισμός, ολέθρια αλαζονεία, τυραννική οίηση, ψυχρότης και τη φράση "εγωκεντρικής τάσεως του εαυτού μας".
Γιατί ένας μόνο χρησιμοποιεί με τέτοια εμμονή αυτή την έννοια και την απευθύνει προς τον Ελληνικό λαό της Αλβανίας, που ούτως ή άλλως είναι καταδικασμένος να ζει ταπεινή ζωή;
Ας δούμε λοιπόν τι σημαίνει "ταπεινότης", ποιος τη θέλει και γιατί.

Ταπεινός είναι ο χαμηλός:
1) Για τόπους σημαίνει την χαμηλή χώρα (Ηρόδοτος 4.191), "ταπεινά νέμεσθαι" σημαίνει πως ζεις σε χαμηλούς τόπους (Πίνδαρος Ν.3.144), στο ανάστημα είναι ο κοντός (Ξενοφών Ιππ. 1,4,10, 6).
2) Σε ανθρώπινες καταστάσεις, ταπεινωμένος είναι ο υποταγμένος (Ηρόδοτος 7.14). "Συ δ' ουδέπω ταπεινωμένος" (Αισχύλου Προμηθέας 320). Αυτός μάλιστα που κατάγεται από ταπεινούς γονείς είναι ο ποταπός στην καταγωγή, ο "πρόστυχος". "Ταπεινές" πόλεις είναι οι μικρές και αδύνατες πόλεις (Ισοκράτης 60β).

3) Όταν το επίθετο αυτό χρησιμοποιείται για να περιγράψει την διάθεση του ανθρώπου, όπως τα Λατινικά (Θουκιδίδης 1.64: "Ταπεινοί και έρημοι ξυνεκάθηντο") σημαίνει την απόγνωση και την αθυμία.
4) Στην ηθική έννοια είναι ο άθλιος και ο "πρόστυχος", "ταπεινός και ανελεύθερος" (Πλάτων, Νόμοι 791 Δ).
5) Στα πράγματα είναι ο "πρόστυχος" ο ανάξιος λόγου "ταπεινόν σχήμα", σημαίνει ευτελές (Ξενοφών, Κύρου Αν.5.1), "ταπεινή και άπορος δίαιτα" (Πλάτων, Νόμοι 762)
6) Το ουσιαστικό ταπεινότης-τος σημαίνει την ευτέλεια (Θουκιδίδης 7.75), την κατάπτωση της διαθέσεως, την αθυμία "σιωπήν τε και ταπεινότης" (Ξενοφών Ελλ. 3.5.21) και στην ηθική έννοια την χαμέρπεια, την αθλιότητα (Αριστοτέλους Ρητορική 2,6,10).
Η ένννοια αυτή αποκτά για πρώτη φορά θετική σημασία στην Καινή Διαθήκη: "αλλ' ο παρακαλών τους ταπεινούς, παρεκάλεσεν ημάς ο Θεός εν τη παρουσία Τίτου"

Ποιος θέλει να είναι ταπεινός;
(Β'προς Κορινθίους Ζ'6), "μάθετε απ' εμού ότι πράος ειμί και ταπεινός τη καρδία" (Ματθ. ΙΑ 29).


Ολοκληρώνοντας το σημείωμα αυτό παρατηρούμε με λίγα λόγια πως ταπεινός είναι ο υποταγμένος, ο πρόστυχος, αυτός που βρίσκεται σε απόγνωση. Είναι σωστό λοιπόν το μήνυμα του Αλβανίας, αφού απευθύνεται σε ανθρώπους που βρίσκονται σε απόγνωση και έμμεσα τους λέει να μην στεναχωριούνται, γιατί ο χριστιανισμός από τη γέννηση του απευθύνθηκε σε "ταπεινούς και καταφρονεμένους", όπως γράφει ο χριστιανός Ντοστογιέφσκι.
Το μήνυμα όμως δεν απευθύνεται στους Έλληνες που ήταν σοφοί και υπερήφανοι, όπως αναφέρει ο Παύλος σε κείνο το περίεργο απόσπασμα:
"Αλλά και τα μωρά του κόσμου εξελέξατο ο θεός, ίνα στους σοφούς (Έλληνες) καταισχύνει... και τα αγενή (=ο χωρίς γένος, ο φαύλος, ο ποταπός) και τα εξουθενωμένα (εξευτελισμένα) εξελέξατο ο θεός και τα μη όντα, ίνα τα όντα καταργήσει". (Α Κορινθ. α'27,28).
Δυστυχώς και τελικώς τα "μη όντα" κατήργησαν τα "όντα".

Ο Έλληνας όμως συνεχίζει να λέει:
"Όταν είσαι καλός είναι δύσκολο να είσαι ταπεινός"